Recensies

Recensie van recensent dr. H.W. Bomert voor NBD Biblion  dr. H.W. Bomert (Bert) is Universitair docent aan de Radboud Universiteit

Bert Bomert is deskundige op het gebied van vrede en veiligheid, oorlog en conflict – in het bijzonder de rol van Nederland (veiligheidsbeleid, defensiebeleid) – en internationale organisaties.

Als jong meisje hoort Hélène (geboren in 1969) het verhaal van Levi da Costa, de beste vriend van haar vader. De joodse Levi en zijn gezin vluchten tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de Duitse vernietigingskampen en vinden bescherming in Albanië. Eeuwenoude regels en tradities (de besa) zorgen ervoor dat Levi daar als gast wordt onthaald. Na de oorlog kan Levi zijn Albanese gastgezin niet meer bezoeken vanwege de communistische dictatuur. Tientallen jaren later lost Hélène de belofte alsnog in. Uiteindelijk emigreert zij aan het begin van deze eeuw samen met haar gezin naar het straatarme Albanië. Daar zet zij zich, geïnspireerd door haar geloof in de kracht van het goede, in voor de allerarmsten; in het bijzonder door het oprichten van een tehuis voor ouden van dagen, de generatie die tijdens de Tweede Wereldoorlog belangeloos mensen als Levi da Costa in hun gemeenschap opnam. Haar inzet voor de armen van Albanië heeft in Nederland bekendheid gekregen door de media-aandacht van omroep MAX.

Dr. H.W. Bomert

Recensie van recensent Hanneke Tinor Centi 
Wat een bijzonder boek is ‘De belofte van de nakomeling’! Een aangrijpend verhaal.
  • Meeslepend verhaal
  • Goede verhaallijn

In ‘De belofte van de nakomeling’ combineert auteur Hélène Wesselingh haar persoonlijke ervaringen met die van de joodse Levi da Costa. Da Costa is de beste vriend van Janus de Kuiper, die in het boek met zijn gezin naar Albanië vlucht. In Albanië gelden de regels van de ‘Besa’, het Woord van Eer of Eed van Vrede; gastvrij zijn en mensen in nood helpen.

Na de oorlog keert het gezin terug naar Nederland. Ze ontvangen voor vertrek een ketting met een speciale daarbij behorende brief van hun Albanese gastgezin.

Thuis vertelt Levi de bijzondere verhalen uit Albanië. Hij heeft beloofd terug te gaan, maar kan het land niet meer in. Janus en Levi zweren aan elkaar dat de boodschap en de belofte van de Albanezen niet verloren mag gaan. Janus’ jongste dochter Hélène krijgt de ketting met brief van Levi, in het bijzijn van Janus. Zij bezoekt na de val van het communisme met haar man Dick, Albanië.

Mijn visie
Wat een bijzonder boek is ‘De belofte van de nakomeling’! Een aangrijpend levensverhaal met een bijzondere boodschap. In dit, grotendeels autobiografische, verhaal brengt auteur Hélène Wesselingh een positieve boodschap.

“Samen liepen ze naar het land, Zef zoals altijd met zijn schrijfblokje en potloodje onder zijn arm. Bij iedere gelegenheid, al was deze nog zo klein, oefende hij een cijfer of een letter.”

Wesselingh vertelt in ‘De belofte van de nakomeling’ het verhaal over de eigenzinnige en hoog gevoelige Hélène. Hélène is de jongste dochter in het gezin De Kuiper. Zij is een vaderskind, ondanks het feit dat deze al een gevorderde leeftijd heeft bereikt wanneer Hélène geboren wordt.

“Is liefde dan onsterfelijk? Een gevoel is inderdaad nimmer te wissen. Je verstand kan je op zeker moment in de steek laten.”

In ‘De belofte van de nakomeling’ maakt de lezer tevens kennis met Levi da Costa, de beste vriend van de vader van Hélène. Da Costa beheert de Joods-Portugese begraafplaats in zijn woonplaats Ouderkerk a/d Amstel.Levi overleeft met zijn vrouw en dochtertje de Tweede Wereldoorlog in Albanië. Albanië was in die tijd het enige Europese land waar joden veilig waren. Dit was te danken aan de regels van ‘De Besa’ (het Woord van Eer of Eed van Vrede). Levi belooft het Albanese gastgezin, waar hij tijdens de oorlog met zijn vrouw en dochter verblijft, om terug te keren. Hij kan zijn belofte echter niet nakomen omdat Albanië zich na de oorlog ontwikkelt tot een zeer wrede communistische dictatuur. Een halve eeuw later zoekt Hélène, samen met haar man, alsnog dit gezin op om–bij verstek- de belofte van Levi na te komen.

“Door de hulp die we gezamenlijk aan alle kanten boden, begon de gemeente Bushad in positieve zin te veranderen. Het gemeentehuis had een metamorfose ondergaan en Zef had met behulp van een Zwiters bedrijf beneden een grote informatiebalie gemaakt, zoals in westerse landen.”

In ‘De belofte van de nakomeling’ toont Wesselingh de lezer een geheel ander Albanië dan het (negatieve) beeld dat velen van ons over dit land hebben. Ik was in elk geval niet op de hoogte van de dappere rol die veel Albanezen hebben gespeeld gedurende de Tweede Wereldoorlog en jij wellicht ook niet. Alleen daarom is dit boek al uiterst waardevol! Albanië ontpopt zich als een toevluchtsoord voor joodse vluchtelingen en is het enige land waar geen enkele joodse vluchteling is uitgeleverd aan de nazi’s.

Een bijzonder en onderbelicht stuk geschiedenis in een bijzondere setting!

Over de auteur
Hélène Wesselingh-de Kuiper (1969) woont en werkt sinds 2004 met haar gezin in Albanië, waar ze zich inzet voor het verbeteren van de leefomstandigheden van de Albanese bevolking. Hiertoe richt zij in 1994, samen met haar moeder Cathrien en haar man Dick, de stichting Doe Iets Goeds op.